Beheer bermen en gazons

Gemeente Weststellingwerf beheert de bermen en gazons ecologisch. Dat is goed voor de biodiversiteit.

Ecologisch beheer houdt in dat we:

1 of 2 keer per jaar maaien in mei/juni en september/oktober
Het maaisel na een paar dagen afvoeren
Op verschillende plaatsen verschillend maaien

Waarom minder maaien?

Minder maaien zorgt ervoor dat planten en kruiden tot bloei kunnen komen. Het stuifmeel en de nectar hiervan is voedsel voor insecten zoals bijen, kevers, vlinders en hommels. Door minder vaak te maaien, krijgen meer planten en kruiden de kans te groeien en verspreiden. Zo ontstaat er steeds meer leefruimte voor al die bijen, vlinders en insecten. Zij zijn op hun beurt voedsel voor andere soorten en helpen mee met het bestuiven van verschillende gewassen. Daarnaast kan hoog gras beter tegen droogte en hitte.

Overzicht beheer bermen en gazons

Ecologisch maaibeheer voeren we uit waar het kan, niet iedere plek is geschikt of is het gewenst om minder te maaien.

Gazons

We maaien minder waar het kan. Niet alle gazons worden ecologisch gemaaid. Sport- en speelvelden maaien we vaker zodat daar gespeeld kan worden.

Bermen

Op de overzichtskaart is te zien hoe wij de bermen maaien:

Klik hier voor een overzichtskaart voor het bermbeheer.

Verkeersveiligheid voorop

Verkeersveiligheid staat altijd voorop. Op plekken waar het nodig is, zoals kruispunten en oversteekplaatsen, maaien we vaker dan 2 keer per jaar. We zorgen er zo voor dat de bermen en gazons het zicht van het verkeer niet belemmeren.

Mag ik zelf het gras of de berm bij mij in de buurt maaien?

Nee, je mag dit niet zelf maaien. De gemeente is eigenaar van het openbaar groen en kiest ervoor om gazons en bermen ecologisch te beheren. Als je gazons of bermen zelf maait, verniel je gemeentelijk eigendom.

Een deel van het gazon of de berm wordt niet gemaaid. Waarom is dat?

Er wordt in fasen gemaaid. Dit houdt in dat we bij elke maaibeurt 10 tot 20% van het gras of de berm niet maaien. Hierdoor ontstaat er veel variatie. Vlinders, bijen en vogels kunnen zo makkelijker eten vinden. Ook is dit een schuilplek voor andere dieren.

Het maaisel blijft een paar dagen liggen. Waarom is dat?

We maaisel blijft een paar dagen liggen zodat insecten kunnen schuilen en eventuele zaden los kunnen laten van het maaisel. Ook kan het maaisel drogen. Daarna wordt het maaisel afgevoerd.

Waarom worden bermen die in bloei staan gemaaid?

Maaien is het meest effectief als de grassen en kruiden vol voedingsstoffen zitten. Helaas is dat ook het moment dat de bloemen vol in bloei staan. Het kan dus voorkomen dat we bloemrijke bermen maaien.

Door het hoge gras heb ik last van teken en grasaren. Kan de gemeente het gras toch maaien?

We begrijpen dat teken en grasaren vervelend zijn. Maar dit is voor ons geen reden om vaker te maaien. We vinden het vergroten van biodiversiteit belangrijker. We raden je aan om deze plekken te vermijden of om maatregelen te nemen tegen bijvoorbeeld teken.

Ik heb hooikoorts en kan niet tegen het lange gras. Kan de gemeente het maaien?

We begrijpen dat het lange gras vervelend kan zijn. Maar dit is voor ons geen reden om vaker te maaien. We vinden het vergroten van biodiversiteit belangrijker. We raden je aan om maatregelen te nemen tegen hooikoorts.

Effecten van ecologisch bermbeheer

We volgen hoe de bermen in onze gemeente zich ontwikkelen. Daarvoor voeren we metingen uit. In 2023 is een 0-meting uitgevoerd. Daarna zijn in 2024 en 2025 effectmetingen gedaan. Dit geeft inzicht in de effecten van het ecologisch bermbeheer.

Resultaten meting 2025

De meeste onderzochte bermen zijn hetzelfde gebleven. In één bermvak komen steeds meer plantsoorten voor die passen bij het gewenste effect van ecologisch bermbeheer. In een ander bermvak is de begroeiing juist ruiger geworden.
De hoeveelheid nectar voor insecten, zoals bijen en vlinders, is in de meeste bermen gelijk gebleven. In enkele bermen is deze toegenomen en in een klein aantal bermen afgenomen.
Het aantal veelvoorkomende kruidensoorten neemt af, terwijl de diversiteit en andere soorten juist toenemen.
Het aantal vlinders en libellen is licht gestegen. Na een minder goed jaar in 2024 lijken deze soorten zich weer te herstellen. Het aantal sprinkhanen was in 2025 lager dan in 2023.
De biodiversiteit laat een lichte verbetering zien ten opzichte van 2024.
Er is meer maaisel uit bermen en sloten afgevoerd.

Wat betekent dit?

De effecten van ecologisch bermbeheer zijn nog beperkt zichtbaar. Dat is normaal. Het duurt vaak 3 tot 10 jaar voordat veranderingen zichtbaar worden. Planten en insecten hebben tijd nodig om zich aan de nieuwe situatie aan te passen. Ook heeft het weer veel invloed op de ontwikkeling van de bermen. We blijven de effecten daarom meten.